MİMARİ VE EMLAK TERİMLER
Uzmanlar,
uzmanlık alanlarıyla ilgili konularda konuşurken,
istemeseler de "dilleri çalar".
Örneğin bir mimar, sizinle konuşurken ister
istemez bir,iki "mimarlık terimi"
kullanacaktır. Bu sayfalar mimarlarla kolayca
anlaşabilmeniz için hazırlandı.
Açıt
Açıt : Pencere
yada kapı boşluğu
Ağörgü : Taşları ağ şeklinde yerleştirilmiş
duvar örgüsü
Akıtmalık : Çatı kaplama işlerinde yedirmelik
ya da kurşun şerit ile örtülü birleşme ya
da tonoz geçmesi
Alınlık : Kimi yapılarda giriş kısmının
ya da kapı ve pencerelerin üstünde bulunan
üçgen veya yarı değirmi süsleme
Anaduvar : Yığma bir yapıda taşıyıcı duvar
Arnavut bacası : Tavan arasına ışık sağlayan
çatı penceresi
Aypencere : Yarım daire biçiminde pencere
Bağlama
Bağlama
: Bir yapının çeşitli öğelerini kendi aralarında
birbirlerine kenetleme işi
Bakkal tavanı : Döşeme krişlerinin alttan
görünecek şekilde açıkta kaldığı ahşap tavan
türü.
Basık : Tavan yüksekliği alışılagelmiş ölçülerden
az olan
Beden duvarı : Yığma yapıda taşıyıcı duvar
Bindirme : Bir duvarda cumba, çıkma gibi
taşkın ve altı boş olarak yapılan ve bindirmelik
yada destek üzerinde taşınan yapı parçası
Cam kiremit
Cam kiremit
: Işık geçiren çatı örtüsü yapmakta kullanılan,
camın preslenmesiyle elde edilen bir tür
kiremit.
Cam tuğla : Yarı saydam duvar yapmakta kullanılan
içi boş cam blok
Çadır çatı
Çadır çatı
: Orta noktadan başlayarak dört yana düşen
yüzeyleri olan, kare piramit şeklinde çatı
Çardak : Üstüne sarmaşıklı ağaç veya çiçek
sarılarak yapılmış kafesli gölgelik
Çatı : Yapıların üzerini, akıntılı bir tarzda
örtecek malzemeyi taşımak üzere yapılan
iskelet
Çatı eğimi : Çatı ile binanın yan duvarı
arasında meydana gelen açı
Çıkma : Bir binanın üst katlarından dışarıya
doğru taşan bölüm
Çıplak ahşap : Üzerinde boya, cila veya
vernik bulunmayan ahşap
Çürütmek : Eski kagir yapılarda aşınmış
ince yonu taşları çıkararak yerine yenilerini
koymak ve çevresini çimento harcı ile doldurmak
Dam başağı
Dam başağı
: Çatıların tepelerine süs olarak konuların
başak biçiminde sivri tepelik
Dayak : Bir yapı parçasının yıkılmaması
için dayatılan, çoğu ağaç destek, kısa payanda
Duvar : Yapılarda taş, tuğla, briket, kerpiç
ve benzeri gereçlerle yapılan düşey bölge
öğesi
Düz çatı : Eğimi yatay ile 10 derece arasında
olan çatı
Eskis
Eskis :
Bir tasarımın ön taslağı
Eşik : Kapı boşluğunun altında boydan boya
giden ve kapının ayırdığı iki hacmin döşemelerinden
biraz yüksekçe olan kısım
Etek : Binanın kaide bölümü, subasman
Filiz
Filiz :
Betonarmede, ileride yapılacak eklemeler
için beton dökümü sırasında dışta bırakılan
demir uçlarına verilen ad
Firkete : "U" harfi şeklinde bükülmüş,
çoğu 12 metre boyunda beton çeliği
Füruş : Saçakların ve çıkmaların altına
yalnızca süsleme amacıyla konulan küçük
destek yada oymalı süsler
Geçme
Geçme :
Lehim, kaynak veya çakma işlemlerinden yararlanmadan,
parçaları birbirine takıp kenetleme
Giyotin pencere : Düşey sürme pencere
Görünüş : Bir yapının tümünün ya da bir
parçasının düşey bir düzleme perspektifsiz
olarak düşürülmüş gibi çizilen şekli
Gözpencere : Çatı katlarında veya kapı üstlerinde
yapılan yuvarlak ya da oval biçimli, çoğu
süslü küçük pencere
Harç
Harç : Yapıda
tuğla ve taşları birbirine bağlamak ve kagir
duvar ile tavanları sıvamak için kullanılan,
kum, kireç, çimentoyu su ile kararak yapılan
hamur
Hatıl : Ağırlığı yatay olarak dağıtmak ve
duvarların düşey olarak çatlamasını önlemek
amacıyla, duvarın içine yatay olarak boydan
boya uzatılan ahşap, tuğla ya da beton bağlama
öğesi
Helik : Duvar örülürken büyük taşların arasına
yerleştirilen küçük taşlar
İç Balkon
İç balkon
: Binaların içinde yer alan giriş holüne,
salona veya sofaya bakan balkon.
İspanyol merdiveni : Öne doğru eğimli geniş
basamakları olan dış merdiven.
İşlev : Kullanış veya işleyiş bakımından
maksada uygunluk.
İtalyan damı : Çevresi korkuluklu, üstü
teras şeklinde düz dam.
İzole : Yalıtılmış, geçirimsiz hale getirilmiş.
Kabartma
Kabartma
: Kil, alçı, taş gibi işlenebilir gereçleri
alçaklı, yüksekli yüzeyler halinde biçimlendirerek
meydana getirilmiş yapıt.
Karkas : Bir yapının taşıyıcı öğelerinin
tümüne verilen ad; iskelet de denir.
Kiriş : Boyu doğrultusundaki eksenine dik
kuvvetlerin etkisi
altındaki çubuk.
Korkuluk : Köprü, merdiven, balkon gibi
düşme tehlikesi olan yerlerin kenarlarına
dikilen alçak duvar veya parmaklık.
Lambri
Lambri :
Ahşap, plastik, metal veya taşla yapılan
iç duvar kaplaması.
Limon kirişi : Bir merdiven kolunun iki
yanında uzanan kirişlerden her biri.
Mahya
Mahya :
Çatıdaki iki eğik yüzeyin birleştiği çizgi.
Mansart : Her yüzünde değişik eğimli iki
dam yüzeyi bulunan bir çeşit kırma çatı.
Markiz : Bir kapı ya da pencere önünü yağmurdan
korumak için yapılan saçak.
Menteşe : Kapı ve pencere kanadını açılıp
kapanacak şekilde tutturmaya yarayan eklemli
madeni parça.
Merdiven kovası : Dönerek çıkılan merdivenlerde
ortadan görülen boşluk.
Nefeslik
Nefeslik
: Bodrum katında hava ve ışık almak için
tavana
yakın olarak açılmış pencere.
Oturma
Oturma :
Bir yapının, altındaki zeminin hareketi
veya sıkışması dolayısıyla aşağı doğru hareketi.
Orta derecede eğimli çatı : Eğimi yüzde
25 ile yüzde 70 arasında olan çatı.
Ölçme nişanı
Ölçme nişanı
: Çatlak duvarların daha çok açılıp açılmadıklarını
ak için çatlağın iki yanına tutturulan cam.
Örgü : Duvar veya ayak örme işi veya tarzı.
Örmek : Taş, tuğla gibi gereçler ile duvar
veya ayak yapmak.
Panel duvar
Panel duvar
: Taşıyıcı niteliği olmaksızın bölme olarak
kullanılan ince duvar.
Parapet : Teras, balkon ve köprü gibi yerlerde
yapılan, yaklaşık olarak 90 cm. yüksekliğinde
korkuluk duvarı.
Prefabrikasyon : Hazır elemanlar veya bileşenlerle
yapı kurma.
Proje : Bir yapının gerçekleştirilebilmesi
için gerekli plan, kesit ve görünüş gibi
çizimlerin tümü.
Repetisyon
Repetisyon
: Belli bir aletle yapılan açı ölçmesinin
duyarlılığını artırmak için ölçmenin yinelenmesi
yöntemi.
Restitüe etmek : İlk şekline getirmek; eski
şeklini yapmak.
Sahanlık
Sahanlık
: Binalarda kapı önünde, merdiven başlarında
veya ortasında bulunan düzlük.
Salmastra : Sızdırmazlık işlerinde kullanılan,
saö gibi örtülü bir çeşit kordon.
Sarak : Yapı yüzlerinde boydan boya giden
yatay, enli, az çıkıntılı, süslü veya düz
kşak.
Strüktür : Bir yapının taşıyıcı bölümü.
Sundurma : Yağmur veya güneşten korunmak
için bir kapı üstüne ya da duvar önüne yapılan
saçak.
Taşıyıcı
Taşıyıcı
: Yapının maruz kaldığı çeşitli kuvvetleri
ve zorlamaları karşılayan bölümleri meydana
getiren (gereç, yapı elemanı, yapı bileşeni).
Tadilat projesi : Yapıdaki herhangi bir
değişikliği göstermek üzere hazırlanan ve
asıl projenin eki olan proje.
Tesisat : Belli bir işin sağlanmasına yardım
eden alet ve araçların uygun yerlere, birbirine
bağlı olarak döşenmesi veya döşenen bu araçların
tümü.
Üstemel
Üstemel
: Bina eteği, etek duvarı.
Üstyapı : Bir yapının toprak üzerinde kalan
bölümü.
V kolon
V kolon
: Yükleri üstteki iki noktadan alıp tek
bir yük halinde temele aktaran kolon.
Vasistas : Pencere veya kapı üzerinde bulunup,
havanın değiştirilmesine yarayan, alttan
menteşeli pencere, bir
çeşit üstlük.
Yapı donanımı
Yapı donanımı
: Sabit ve sabit olmayan mobilya ile çeşitli
cihazlar ve tesisat.
Yüz : Yapının cephesi.
EMLAK DİLİ
Her işkolu
ve meslek grubunun kendisine göre geliştirdiği
bir dil vardır. Tabii emlakçıların da...
Onları daha kolay anlamanız için bu sözlüğü
kullanabilirsiniz.
A
Ada : Çevresi
yollarla sınırlanmış ve çoğu parsellerle
bölünmüş arsa ile böyle bir arsayı kaplayan
yapılar
takımı, yapı adası.
Akar : Kiraya verilerek gelir sağlayan mülk.
Alan düzenlemesi : Yapının kurulacağı alanın,
aplikasyondan ve ip iskelesi kurulmadan
önce düzenlenmesi.
Anahtar teslimi : Bir yapının tüm gereç
ve işçiliğinin yüklenici tarafından karşılanıp,
bütünüyle bitirilmiş olarak mal sahibine
teslim edilmesini öngören sözleşme şekli.
B
Bağımsız
bölüm : Bir yapının Kat Mülkiyeti Yasası
hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu
olan bölümlerden her biri.
Bahçekent : Sağlık ve konfor koşullarına
uygun bir yaşam sağlamak amacıyla tasarlanmış,
tarıma ayrılmış bir toprak parçası ile çevrili
uydu kent.
C
Cephe :
I. Bir binanın yüzlerinden her biri; özellikle
ön yüz. II. Bina yüzünde dik doğrultuda
sonsuzdan bakılan
görünüş.
Cihannüma : Her tarafı seyredebilmek için
bazı ev çatılarının üstüne yapılan oda veya
teras.
Cumba : Türk evlerindeki kafesli çıkma.
Ç
Çatı katı
: Binalarda çatı ile son normal kat arasında
yapılan kat.
Çekme kat : Bir binanın son katı üzerine
yapılan, cepheden geriye çekilmiş kat.
D
Denize sıfır
: Denizle arasında herhangi bir yapı veya
geniş bir toprak parçası olmayan yapı, arsa.
Devre mülk : Tapusu belirli bir "devre"
kullanım için geçerli olan, ortak kullanılan
konut, yazlık.
E
Ebeveyn
banyosu : Yatak odasında bulunan banyo.
Emsal : Bir yapı veya konutun satış ya da
kira bedelinin, benzeri ile karşılaştırılması.
I
Islah :
Bir bölgenin, tümüyle yenilenmeksizin yaşama
koşullarının düzeltilmesi.
K
Kat mülkiyeti
: Bir ya da daha çok kişinin, bir yapının
belirli bir bölümüne sahip olabilmesi.
Kat yüksekliği : Döşeme üstünden bir üst
katın, döşeme üstüne olan uzaklığına verilen
ad.
L
Lebiderya
: Kesintisiz deniz manzaralı daire.
M
Metropoliten
şehir : Belli bir büyüklüğü olan, örneğin
nüfusu 1 milyonu aşan şehir.
Möbleli : İçinde eşyası bulunan daire.
N
Nizam :
Binaların yan yana sıralanış düzeni; ayrık
nizamda aralarında toprak parçası vardır;
bitişik nizamda yan
duvarları ortaktır.
Ö
Ön bahçe
derinliği : Binanın ön yüzünden kendi parselinin
ön sınırına kadar olan en yakın dik uzaklık.
S
Selamlık
: Eskiden büyük konaklarda erkeklerin bulunduğu
ve erkek konukların alındığı bölüm.
Servis girişi : Büyük binalarda yan hizmetler
için kullanılan ikinci derecedeki giriş.
Sosyal altyapı : Sağlıklı bir çevre meydana
getirmek amacıyla yapılması gereken eğitim,
sağlık, dinsel, kültürel ve yönetsel yapılar
ile park, çocuk bahçeleri gibi yeşil alanlara
verilen genel ad.
Stüdyo : Aynı zamanda oturma, yatma ve yemek
için kullanılan genişçe oda.
T
Teknik altyapı
: Elektrik, gaz, içme ve kullanma suyu,
kanalizasyon, her tür ulaştırma, haberleşme
ve arıtım gibi hizmetlerin sağlanması için
yapılan tesisler ile açık ve kapalı otopark
kullanışlarına verilen ad.
V
Vaziyet
planı : Yapıların değişmez röperlere göre
arsaya yerleşmelerini belirten üstten görünüş,
yerleşme planı.
Y
Yenilenmiş
: Eski bina veya dairelerin onarılarak,
restore edilerek yeni hale getirilmesi.
Yıkma ruhsatı : Bir yapıyı yıkmak için ilgili
belediyeden özel oalrak alınan izin; yıkma
izni